رودخانه کارون تنها رودخانه قابل کشتیرانی در ایران است و در عین حال تنها رودخانه ایرانی است که به آبهای بین المللی واقیانوسهای جهان ارتباط دارد یعنی از یک طرف در خرمشهر از طرق مصب خود به اروند رود(شط العرب) که رودخانه های دجله و فرات از کشورعراق نیز به آن می ریزند وصل می شود واز طرف دیگر خود یعنی رودخانه بهمنشیر به خلیج فارس مربوط می گردد و از آن طریق به اقیانوس هند مرتبط می شود . بدین ترتیب ایران می تواند از طریق اروند رود و کارون کالاهای تجارتی را از طریق کشتی و به وسیله حمل و نقل دریایی که ارزانترین وسیله حمل و نقل کالاست تا شهرستان اهواز و حتی شهرستان شوشتر برساند و در عین حال کالاهای ایرانی را به جهت صادرات از این شهرستانها تا بنادر بین المللی خرمشهر و آبادان و بندر امام منتقل کند .
رودخانه کارون رودخانه ای است که از نظر ارتفاع سطح آب و عرض و طول و از نظر جریان و گذر آب و عرض و طول مناسب آبخور جهت عبور کشتیهای کوچک بنام لبخ یا مرکب در حد و اندازه رودخانه های دجله و فرات و برای عبور این قبیل کشتیهای کوچک کاملا مناسب است و از این جهت بود که در زمان قاجاریه بشدت مورد توجه انگلیسیهاقرار گرفت و آنها که قبلا در رودخانه دجله و فرات سرویس کشتیرانی دایر کرده بودند این سرویس حمل و نقل دریایی را از دجله و فرات به توسط رودخانه کارون تا شهرستان اهواز و حتی تا شهرستان شوشتر نیز بر قرار سازند .
آن قسمت از رودخانه کارون که بین بند قیر تا خرمشهر واقع شده و شامل مجموعه آب رودخانه های کارون و دزاست به نام کارون بزرگ خوانده می شود و کشتیرانی فقط تقریبا در همین محدوده از کارون امکان پذیر است طول این مسیر حدود190 کیلومتر است . آب یک رودخانه ممکن است مصارف گوناگونی داشته باشد این مصارف عمدتا عبارتند از :
- مصارف شرب و بهداشتی
- مصارف کشاورزی و دامداری
- مصارف تولید انر برقابی
- مصارف صنعتی
- مصارف پرورش آبزیان
- مصارف خدماتی و تفریحی
- مصارف ترابری

- مصارف شرب و بهداشتی
با توجه باينكه مصارف شرب و بهداشت با حيات و سلامت انسان و جامعه مرتبط است اولويت اجتناب ناپذيد اول را دارد . همچنين يا دآور مي گردد كه اگر توسعه غير متعارف شهري و روستايي و يا ايجاد مراكز اسكان جديد مدنظر باشد تامين آب مورد نياز شرب و بهداشتي با حفظ حقوق آبي گذشته وجود و امكان تامين آب مورد نياز و رعايت اولويت بندي در كل مصارف آتي مورد بررسي قرار گيرد . تحقيقات انجام شده تامين حداقل جريان دائمي حدود200 متر مكعب در ثانيه رودخانه كارون در اهواز را به منظور جلوگيري از بروز آلودگيها و بيماريها ضروري دانسته است .

- مصارف كشاورزي و دامداري :
كشور ايران يكي از كشورهاي كم آب است و موضوع حداكثر استفاده از منابع آبي در تامين نيازهاي حياتي جامعه مطرح است . بخصوص آنكه حدود سه چهارم آبهاي سطحي كشور در خوزستان جاري است و عمده ترين آنها كارون مي باشد بنابراين علاوه بر اينكه موضوع اولويت بندي مصرف آب اين رودخانه اهميت فوق العاده دارد موضوع اولويت اختصاص آب كارون به مصارف غير كشاورزي و مواد غذايي به صورت جايگزين از ساير نقاط كشور (با توجه به محدوديت هاي آبي ) هم از اعتبار كافي برخوردار نيست .
در اينجا به كصارف آبي كشاورزي به عنوان حقابه هاي سنتي كشاورزان و عشاير مقيمو كوچ نشين براي مصارف شرب و كشاورزي و دامداري كه به صورت پمپاژه و يا ساير روشها برداشت مي گردد اشاره مي شود و همچنين نياز آبي كشاورزاني كه نخلستانهاي خود را با استفاده از سيستم آبياري جذر و مدي آبياري مي كنند به منظور لحاظ در برنامه ها خاطر نشان مي گردد . ضمنا تامين نياز حداقل آبي كه به منظور جلوگيري از پيشروي آب شور خليج فارس كه لازم است در اراضي خوزستان و در رودخانه جريان يابد از ضروريات است .
در رابطه با تامين آب مورد نياز نخلستانهائي كه با سيستم جذر و مدي آبياري مي شوند طرحي در جريان است كه آب مورد نياز آنها از طريق كانال آبرساني تامين گردد كه به اين ترتيب ممكن است آبياري نخلستانها با روش قبلي منتفي شده و تامين آب لازم در كارون به اين منظور رفع گردد. در اين صورت تامين آب به منظور جلوگيري از پيشروي آب شور مورد بازنگري قرار مي گيرد .

- مصارف توليد انرژي برقابي :
حوزه رودخانه كارون از دير باز به عنوان مهمترين منبع توليد انرژي برقي - آبي كشور مورد شناسايي قرار گرفته و طرحهايي در اين حوزه مطرح شده است در اين زمينه مي توان به سدهاي اجرا شده اشاره كرد كخ سد مخزني كارون2 . سد مخزني و نيروگاه 3 و سد جريانب كارون 4(گدارلندر) از آن جمله اند .
لازم به يادآوري است كه رودخانه دز يكي از جريانات آبي موثر در جريان آبي رود كارون در فاصله قابل طرح براي كشتيراني است و آب اين رودخانه در محل شد دز ذخيره و تنظيم شده و يكي از نيروگاهاي آبي مهم كشور را تغذيه مي كند . اين نيروگاه در مدار شبكه برق سراسري كشور قرار دارد و يكي از مراكز كنترل و تنظيم ميزان تامين برق شبكه به شمار ميرود كه نشانگر اهميت اولويت مصرف آب در توليد انرژي برقابي در رود كارون است .

- مصارف صنعتي :
توسعه صنعتي از ابعاد مختلف قابل طرح است مهمترين بعد آن استفاده از فن آوري در چرخه توليد و رشد اقتصادي است كه اين امر ضرورت تامين نياز آبي بخش صنعت را توجيه مي كند دراين رابطه تاكيد مي گردد كه اولويت بندي تخصيص آب به منظور تامين نيازها ضمن آنكه رجحان تامين آب مورد نياز كشاورزي محفوظ مي ماند اولويت صنايعي كه در خدمت توليد محصولات كشاورزي و دامي هستند بايد لحاظ گردد . يكي ديگر از مباني قابل بررسي در اين زمينه توجه به جايگاه و نقش صنعتي آن در سطح كشور است .
بديهي است در اين رابطه سياست گذاريها وبرنامه ريزيها در جهت انتخاب و تثبيت استان خوزستان به عنوان قطب صنعتي مورد احترام است و كليه استعدادهاي خاص ناحيه اي و منطقه اي در تويعه اقتصادي مد نظر قرار خواهد گرفت .

- مصارف پرورش آبزيان :
آب مورد نياز پرورش آبزيان از يك طرف به عنوان تامين نيازهاي پروتئيني اولويتي در حد دامداري و اولويت كشاورزي غير از گشندم را پيدا مي كند و از طرف ديگر در صورت امكان پرورش آبزيان و جايگزيني مكان توليد آبزيان پرورشي در حوضه ديگر مي تواند از اولويت بندي در حوزه كارون خارج شود .

- مصارف خدماتي و تفريحي :
اين مصارف به شرط وجود لزوم تخصيص آب مي تواند در برنامه اولويت بندي وارد شود . با تصاوير ذهني اوليه فرض بر اين است كه مصارف خدماتي و تفريحي در سطح شهرها در در مجموعه مصرف شهري ( مصارف بهداشت و شرب و خدمات شهري ) گنجانيده شده و در زمينه مصارف خارج شهري فقط مصارف تفريحي قايقراني مطرح باشد كه با شرايط موجود رودخانه در هر مقطع تطبيق داده مي شود .

- مصرف ترابري :
از نظر كشتيراني علاوه بر وجود شرايط طبيعي مناسب رودخانه مهمترين شاخص و عامل تعيين كننده وجود آب كافي به منظور تامين عمق لازم آب در رودخانه است . بديهي است حداقل عمق لازم آب در طول مسير رودخانه كه براي كشتيراني مورد استفاده قرار مي گيرد بايد تامين گردد و ممكن است حجم آب لازم براي تامين عمق آب براي مشتيراني مستقل از وجود آب مثرفي كشاورزي و ... تامين گردد زيرا نقاط مصرف آب كشاورزي در انتهاي مسير رودخانه نيستند كه بتوان از ارتفاع آب آنها در كشتيرانيبهره گرفت و به تدرسج كه به پايان مسير رودخانه ومحدود ممكن كشتيراني نزديك مي شويم از حجم آب تخصيص يافته براي مصارف كشاورزي و ساير مصارف در رودخانه كم مي شود و در نتيجه ارتفاع آب رودخانه كاهش مي يابد .
ذكر اين نكته ها ضروري است كه آب مورد نيار كشتيراني دائمي است و اگر فرضا آب رها شده در رودخانه براي كشاورزي هم بتواند مورد استفاده كشتيراني قرار گيرد ممكن است عمدتا فصلي باشد و هدف كشتيراني را تامين نكند . بديهي است كه محدوديت حجم آب جريان يافته در كارون براي كشتيراني نيز محدوديت ايجاد مي كند بنابراين تامين آب لازم براي مصارف ترابري در كارون نيز به شرطي كه آبهاي جاري ساير مصارف در رودخانه ارتفاع آب لازم كشتيراني را تامين نكند در اولويت بندي وارد مي شود .
لازم به يادآوري است ممكن است حداقل آبي كه در صورت كمبود براي جلوگيري از آلودگي از پيشرفت آبهاي شور تامين آب رودخانه به منظور تضمين آبياري نخلستانها و ... در رودخانه رها مي شود . تامين كننده نياز آبي ( حداقل ارتفاع لازم ) براي كشتيراني باشد كه برسيهاي لازم در اين زمينه تعيين كننده و جوابگو خواهند بود . آنچه مسلم است اولويت ترابري بعد از كشاورزي و دامداري و انرژي و صنعت قرار دارد .
بعلاوه ترابري رودخانه اي داراي قابليت جايگزيني با ترابري زميني است و اين امر هم تا حدودي از اولويت ترابري رودخانه اي مي كاهد بخصوص زماني كه ترابري در كارون الزاما تامين آبي مازاد بر مصرف قبلي ( شرب و بهداشت و كشاورزي و ...) مطالبه كند و اين آب مازاد در گردونه مديريت بهره برداري قابل تامين نباشد.